Izložba o Topličkom gvozdenom puku „Knjaz Mihajlo“ istoričara Petka Marjanovića

Obeleženo 105 godina od formiranja Topličkog gvozdenog puka – „Knjaz Mihajlo“
9. oktobra 2017.
Nastavak aktivnosti na poboljšanju putne infrastrukture u kuršumlijskoj opštini
10. oktobra 2017.
Prikaži sve

Izložba o Topličkom gvozdenom puku „Knjaz Mihajlo“ istoričara Petka Marjanovića

U toku oslobodličanih ratova 1912 – 1918. godine Srbija je mobilisala oko sto pukova. Sve ratne jedinice hrabro su se borile ali je samo jedan puk zbog svoje legendarne hrabrosti dobio naziv „Gvozdeni puk“ Bio je to 2. Pešadijski puk 1. Poziva „Knjaz Mihajlo“. Ovaj puk učestvovao je u svim ratovima od 1912. do 1918. godine a sačinjavalo ga je ljudstvo od 21. do 31. godine života.

U Prvom balkanskom ratu već sama mobilizacija puka u Prokuplju izazvala je divljenje. Puk sa 4.655 vojnika i podoficira i 60 oficira krenuo je sa mobilizacijskog mesta već posle četvrtog dana mobilizacije. U rat je krenula snaga i mladost Toplice, Jablanice i Zaplanja. Drugi pešadijki puk učestovtao je u svim bitkama u Prvom balkanskom ratu: u Kumanovskoj bici, u borbama za oslobođenje Prilepa i Bitolja. U ovom ratu iz njegovog sastava izbačeno je ukupno 833 vojnika, podoficira i oficira.

U Drugom balkanskom ratu 1913. godine puk je stekao besmrtnu slavu u bici na Bregalnici, čuvenim jurišima na kotu 650, kada je probio bugarski front. Samo za dvadeset četiri sata borbe u ovoj bici puk je imao iste gubitke kao u celom ratu sa Turcima 1912. godine. Imao je i teške borbe na Grlenskim visovima. Ukupni gubici ovog puka u Drugom balkanskomratu iznosili su 33 oficira u 2.120 kaplara, podoficira i redova. Zbog ispoljene hrabrosti u ovom ratu dobio je nazin „Gvozdeni puk“.

Gubici ovog puka u oba balkanska rata (poginuli, ranjeni i nestali) dostigli su 43 oficira i 2.938 redova kaplara i podoficira. Među žrtvama rata bio je i njegov prvi ratni komandant potpukovnik Vladimir Ristić.

„Gvozdeni puk“ je u toku Prvog svetskog rata učestvovao u borbama na Ceru, Drini i Kolubari. Za četiri meseca koliko su trajale borbe 1914. godine imao je velike gubitke. Poginuo je komandant puka Milivoje Stojanović, a iz stroja je izbačeno 35 oficira i 2.303 kalpara, podoficira i redova, dakle 38% formacijskog sastava.

Početkom 1915. godine „Gvozdeni puk“ je prebačen u Makedoniju, da obazbeđuje granicu prema Bugarskoj i štiti odstupnicu srpskoj vojsci, te da se uz borbu povlači prema Albaniji. Posle paljenja mostova kod Struge, kao poslednja srpska jedinica povlačio se preko Albanije uz minimalne gubitke i stigao u Valonu, odakle je sredinom februara 1916. godine italijanskim brodovima prebačen na ostrvo Krf. Na Krfu je reorganizivan, pripojen mu je 2. pešadisjki puk 2. poziva. Posle oporavka početkom aprila 1916. godine prebačen je brodovima u Solun. Tri meseca je u logoru Surukli, zatim je upućen na Solunski front.

Veličina slova